pháp quyền

Một nhà nước pháp quyền quản lý xã hội bằng pháp luật.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Quyền lực pháp luật, quyền lực của pháp luật: Nguyên tắc mà theo đó mọi cá nhân và tổ chức, kể cả nhà nước, đều phải tuân thủ và chịu sự điều chỉnh của pháp luật. Pháp luật là tối thượng.
   • Thẩm quyền xét xử: Quyền hạn của một tòa án hoặc cơ quan tư pháp trong việc xem xét và quyết định một vụ việc pháp lý.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Nhà nước pháp quyền là nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật. (Một nhà nước pháp quyền là nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật.)
  • Tòa án có pháp quyền giải quyết các tranh chấp dân sự. (Tòa án có thẩm quyền xét xử để giải quyết các tranh chấp dân sự.)
  • Nguyên tắc pháp quyền đòi hỏi mọi người đều bình đẳng trước pháp luật. (Nguyên tắc pháp quyền đòi hỏi mọi người đều bình đẳng trước pháp luật.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tư tưởng pháp quyền": Hệ thống quan điểm, học thuyết nhấn mạnh vai trò tối cao của pháp luật trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội và quản lý nhà nước.

  • Tư tưởng pháp quyền phương Tây có ảnh hưởng lớn đến nhiều quốc gia. (Tư tưởng pháp quyền phương Tây có ảnh hưởng lớn đến nhiều quốc gia.)

• "Giới hạn pháp quyền": Phạm vi thẩm quyền mà pháp luật quy định cho một cơ quan hoặc chức vụ cụ thể.

  • Hiến pháp quy định rõ giới hạn pháp quyền của các cơ quan nhà nước. (Hiến pháp quy định rõ giới hạn thẩm quyền pháp lý của các cơ quan nhà nước.)

Biến thể và từ liên quan

• Pháp quy (danh từ, ít dùng): Cách nói tắt, đồng nghĩa với "pháp quyền", thường dùng trong một số văn bản hành chính cũ.
• Thẩm quyền (danh từ): Quyền hạn được pháp luật quy định để giải quyết, quyết định một công việc nào đó. Đây là nghĩa gần với "pháp quyền" khi chỉ quyền xét xử.
• Tư pháp (danh từ): Hoạt động xét xử của tòa án; một trong ba quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.

Từ đồng nghĩa

• Quyền lực pháp luật: Nhấn mạnh đến sức mạnh, sự tối thượng của pháp luật.
• Thẩm quyền tư pháp: Quyền hạn thuộc về hệ thống tòa án trong việc xét xử.

Các cụm từ liên quan

• Nhà nước pháp quyền: Mô hình nhà nước mà trong đó pháp luật giữ vị trí tối cao, mọi hoạt động của bộ máy nhà nước và công dân đều được điều chỉnh bằng pháp luật.

  • Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là mục tiêu quan trọng. (Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là một mục tiêu quan trọng.)

• Nguyên tắc pháp quyền: Nguyên tắc cơ bản đòi hỏi sự tuân thủ pháp luật một cách tuyệt đối và công bằng.

  • Nguyên tắc pháp quyền là nền tảng của một xã hội công bằng. (Nguyên tắc pháp quyền là nền tảng của một xã hội công bằng.)

Thành ngữ, khái niệm liên quan

• "Rule of Law": Khái niệm tương đương trong tiếng Anh, thường được dịch là "pháp quyền" hoặc "thượng tôn pháp luật", nhấn mạnh việc pháp luật phải được áp dụng công bằng cho tất cả mọi người.
• Pháp trị: Học thuyết hoặc phương pháp cai trị dựa trên pháp luật nghiêm minh, thường được đối chiếu với "Đức trị". "Pháp quyền" là một khái niệm rộng và hiện đại hơn, bao hàm cả tư tưởng pháp trị.